12. Yargı Paketi, TBMM Genel Kurulu’nda kabul edildi

Türkiye’de adalet sisteminin etkin ve verimli işlemesini sağlamak amacıyla hazırlanan 12. Yargı Paketi, TBMM Genel Kurulu’nda kabul edilerek yasalaştı. Bu kapsamlı düzenleme, birçok alanda önemli değişiklikler getiriyor.

1. İcra ve İflas Kanunu’nda Önemli Değişiklikler

• Ortaklığın Satışı ve Açık Artırma Usulü

Tüm maliklerin miras yoluyla edindikleri ve mirasçılar dışında üçüncü kişilerin mülkiyet hakkının bulunmadığı taşınmazlarda, ortaklığın satış suretiyle giderilmesine karar verilirse, yapılacak açık artırmalarda birinci artırma sadece malik olan mirasçılar arasında yapılacak. Bu artırma usulü bir defaya mahsus uygulanacak.

• Elektronik Satış Portalı Düzenlemeleri

Elektronik satış portalında yapılacak ilanlarda, satış talep eden ve artırmaya katılmak isteyen alacaklıların teminat yükümlülükleri yeniden düzenlendi. Örneğin, alacağın teminatı karşıladığı miktar kadar teminat alınmayacak ve Hazine’nin teminat göstermekten muaf olduğu belirtilecek.

• Teminat ve İhale Bedeli Düzenlemeleri

İlanda, tekliflerin haczedilen malın muhammen kıymetinin belirli oranlarını ve alacakların toplamını aşması gerektiği açıkça belirtilecek. İhale alıcısının süresi içinde ihale bedelini yatırmaması halinde teminatın iade edilmeyip satış masraflarından mahsup edilmesi, ayrıca idari para cezası uygulanması gibi yaptırımlar getirildi.

Bu düzenlemeler, icra süreçlerinde şeffaflığı artırırken, mirasçılar ve alacaklılar arasındaki hak ve yükümlülükleri netleştiriyor.

2. Noterlik Kanunu’nda Yeni Yetkiler ve Elektronik İşlemler

Noterlik Kanunu’nda yapılan değişiklikle, noterlik evrak ve defterlerinin incelenmesi konusunda yeni yetkiler tanındı:

• Mahkeme, sulh ceza hakimliği, cumhuriyet başsavcılıkları ve resmi daireler, noterlik evraklarını inceleyebilecek.

• Noter, mahkeme veya yetkili merciden evrakın aslının istenmesi halinde, evrakın bir örneğini çıkarıp aslına uygunluğunu onaylayacak ve ilgili merciye gönderecek.

• Elektronik ortamda evrakların taranması ve güvenli elektronik imzayla onaylanması uygulaması getirildi.

• Bu işlemler için herhangi bir ücret alınmayacak, sadece posta ve yol masrafları karşılanacak.

  
  

Bu yenilikler, noterlik işlemlerinde hız ve güvenliği artırırken, dijitalleşme sürecini destekliyor.

3. Danıştay ve İdari Yargılama Usulü Kanunu’nda Düzenlemeler

Danıştay Kanunu ve İdari Yargılama Usulü Kanunu’nda yapılan değişiklikler, idari yargının işleyişini kolaylaştırmayı amaçlıyor.

• Danıştay Daire Sayısı ve Üye Seçimi

Danıştay’daki daire sayısının 10’a düşürülmesine yönelik süre 4 yıl uzatıldı. Ayrıca, boşalan her 2 üyelik için bir üye seçimi yapılması uygulamasından 2030’a kadar vazgeçildi.

• İdare Mahkemelerinde Tek Hakimle Çözümlenecek Davalar

Tek hakimle çözümlenecek davaların kapsamı genişletildi. Örneğin, konusu 486 bin lirayı aşmayan iptal ve tam yargı davaları, bazı disiplin cezalarına karşı açılan davalar tek hakim tarafından karara bağlanacak.

• Bölge İdare Mahkemesi’nin İstinaf İncelemesi

Bölge idare mahkemesi, ilk derece mahkemesi kararının gerekçesini değiştirebilecek, maddi yanlışlıkları düzeltebilecek. Eksik inceleme durumlarında kararı kaldırıp dosyayı mahkemeye gönderebilecek veya eksikliği kendisi giderebilecek.

• Temyiz Hakkı ve Sınırları

Bölge idare mahkemesinin kararlarına karşı temyiz sınırları yeniden belirlendi. 2026 itibarıyla parasal sınırlar ve temyiz yoluna başvuru şartları netleştirildi.

Bu düzenlemeler, idari yargıda iş yükünü azaltırken, karar süreçlerinin kalitesini artırmayı hedefliyor.

4. Ceza Muhakemesi Kanunu’nda Önemli Yenilikler

Ceza Muhakemesi Kanunu’nda yapılan değişiklikler, özellikle genetik inceleme sonuçlarının gizliliği, hükmün açıklanması ve hükmün açıklanmasının geri bırakılması konularında yeni düzenlemeler içeriyor.

• Genetik İnceleme Sonuçları

İnceleme sonuçları kimlik bilgilerinden arındırılarak özel bir sisteme kaydedilecek. Dosyada delil olarak saklanacak ve belirli koşullar altında mahkeme kararıyla kullanılabilecek. Bilgilerin imhası ve silinmesi için de açık prosedürler getirildi.

• Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB)

2 yıl veya daha az süreli hapis veya adli para cezası alan sanıklar için hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilebilecek. Sanığın yeniden suç işlemeyeceği kanaati ve zararın giderilmesi şartları aranacak. Denetim süresi ve denetimli serbestlik tedbirleri uygulanacak.

• Kaçak Sanıklar ve Yargılama Yenilenmesi

Kaçak sanık hakkında kovuşturma yapılabilecek ancak sorgusu yapılmamışsa mahkumiyet kararı verilemeyecek. Güvenlik tedbiri kararı halinde yargılamanın yenilenmesi talep edilebilecek.

• Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı’nın İtiraz Yetkisi

Yargıtay ceza dairelerinin kararlarına karşı Başsavcı 3 ay içinde Ceza Genel Kuruluna itiraz edebilecek.

Bu yenilikler, ceza yargılamasında adaletin sağlanması ve hakların korunması açısından önemli adımlar olarak değerlendiriliyor.

5. Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nda Değişiklikler

Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nda yapılan düzenlemeler, dava süreçlerinin hızlanması ve etkinliğinin artırılması amacı taşıyor.

• Belirsiz Alacak Davasının Kaldırılması

Alacağın sadece bir kısmının dava edildiği durumlarda talep konusu artırılabilecek ve zamanaşımı kesilecek.

• Duruşmalar Arası Süre

Duruşmalar arasındaki süre 3 aydan uzun olamayacak. Zorunlu hallerde hakim gerekçesini belirterek süreyi uzatabilecek.

• Ses ve Görüntü Nakliyle Duruşma Katılımı

Ses ve görüntü nakli yoluyla duruşmaya katılma durumlarında, bazı işlemler hariç elle atılan imzaya ilişkin hükümler uygulanmayacak.

• Davaların Birleştirilmesi ve İstinaf Yolu

İlk davanın açıldığı mahkeme birleştirme kararına bağlı olacak. Aynı yargı çevresindeki aynı düzey mahkemelerde görülen davalar için birleştirme kararına karşı sadece istinaf yoluna başvurulabilecek.

• Temyiz Sınırları

Bölge adliye mahkemesinin yeniden esas hakkında verdiği kararların temyiz sınırları yeniden düzenlendi.

Bu değişiklikler, hukuk mahkemelerinde yargılamanın daha hızlı ve etkin yürütülmesini sağlayacak.

6. Dolandırıcılık Suçlarına İlişkin Düzenlemeler

Kanunla, dolandırıcılık ve nitelikli dolandırıcılık suçlarına iştirak edenlerin cezalandırılmasında yeni düzenlemeler yapıldı.

• Suçun Kapsamı ve Ceza İndirimi

Kendisine veya başkasına ait banka veya kredi kartı gibi ödeme araçlarının ya da hesapların kullanılmasını sağlayan zorunlu bilgileri başkasına vermek fiili ile sınırlı olması halinde ceza yarı oranında indirilecek.

• Etkin Pişmanlık Hükümleri

Daha önce hüküm verilmiş dosyalarda, mağdurun zararı tamamen giderilmesi halinde etkin pişmanlık hükümlerinden yararlanma imkanı getirildi.

Bu düzenlemeler, finansal suçlarla mücadelede dengeli ve adil bir ceza politikası oluşturmayı amaçlıyor.

7. Türk Borçlar Kanunu ve Tazminat Düzenlemeleri

Türk Borçlar Kanunu’nda yapılan değişikliklerle, çalışma gücünün azalması veya yitirilmesinden doğan tazminatlar ve destekten yoksun kalma durumları için yeni hükümler getirildi.

• Tazminat miktarına kanuni faiz işletilecek.

• Ödenen bedeller, tazminat miktarından oransal olarak mahsup edilecek.

  
  

Bu düzenleme, tazminat davalarında hesaplama ve ödeme süreçlerini netleştiriyor.

8. Geçiş Hükümleri ve Uygulama Süreleri

Kanunda, yeni düzenlemelerin uygulanmasına ilişkin geçiş hükümleri de yer alıyor:

• İcra ve İflas Kanunu’ndaki taşınmazlara yönelik değişiklikler, yürürlüğe girmeden önce ilan edilmiş açık artırmalar için uygulanmayacak.

• İdare mahkemeleri hakimlerine ilişkin düzenlemeler, yürürlük tarihinden sonra açılan davalar için geçerli olacak.

• Adli tıp ihtisas kurulu üyelerinin görev süreleri ve atamaları düzenlendi.

• Ceza Muhakemesi Kanunu’ndaki Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı’nın itiraz yetkisi, yürürlük tarihinden sonra teslim edilen dosyalar için geçerli olacak.

  
  

Bu hükümler, düzenlemelerin adil ve düzenli şekilde uygulanmasını sağlamak için kritik öneme sahip.

9. E-Duruşma

Ön inceleme duruşmalarına e-duruşma ile katılma imkanı geliyor.

10. TBMM ve Bakanların Değerlendirmeleri

TBMM Adalet Komisyonu Başkanı Cüneyt Yüksel, 12. Yargı Paketi’nin ceza hukuku alanında teknolojik ve finansal sistemlerdeki yeni suç yöntemlerine karşı önemli düzenlemeler içerdiğini belirtti. Suçun organizatörleri ile iştirak edenler arasındaki kusur farkının adalet ilkeleri çerçevesinde yeniden değerlendirildiğini vurguladı.

Adalet Bakanı Akın Gürlek ise sosyal medya paylaşımında, paketin Türkiye Yüzyılı hedefi doğrultusunda adalet sistemini güçlendirecek düzenlemeler içerdiğini ve yargı hizmetlerinin daha hızlı, etkin ve verimli yürütülmesini sağlayacağını ifade etti.

12. Yargı Paketi, Türkiye’nin adalet sisteminde kapsamlı ve çok yönlü değişiklikler getiriyor. Kanunla yapılan düzenlemeler, icra işlemlerinden noterlik evraklarına, idari yargı süreçlerinden ceza muhakemesine kadar geniş bir alanı kapsıyor. Bu yenilikler, yargının etkinliğini artırmayı, hakların korunmasını güçlendirmeyi ve yargı süreçlerini hızlandırmayı amaçlıyor.

Hukukçular, hakimler, savcılar ve vatandaşlar için bu düzenlemelerin detaylarını takip etmek ve uygulamalarını doğru şekilde anlamak büyük önem taşıyor. Yargı paketinin getirdiği yenilikler, Türkiye’de adaletin daha erişilebilir ve adil olmasına katkı sağlayacak.

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez.